Niedoczynność tarczycy i choroba Hashimoto – czy rzeczywiście spowalniają metabolizm?
Tak — metabolizm zwykle spowalnia przy niedoczynności tarczycy, ponieważ hormony tarczycy regulują tempo przemiany materii. To jeden z głównych powodów objawów takich jak przybieranie na wadze czy uczucie zimna. To częsty problem. Osoby z niedoczynnością tarczycy lub Hashimoto często tyją mimo niewielkiej ilości jedzenia. Zwykle wynika to z kilku nakładających się mechanizmów – nie tylko z samej tarczycy, gdyby tak było, wyrównanie hormonów przywróciłoby równowagę metaboliczną.
Organizm chorego zużywa mniej energii „na podtrzymanie życia”. To oznacza, że: osoba zdrowa może potrzebować np. 2000 kcal, a osoba z niedoczynnością może potrzebować np. 1600–1800 kcal. Jeśli jesz jak wcześniej, nadwyżka kalorii odkłada się w tłuszcz. Ale jest też odwrotna sytuacja. Zbyt mała ilość jedzenie jeszcze bardziej spowalnia metabolizm, bo w pierwszej kolejności spada masa mięśniowa, pojawia się zmęczenie, senność a przez to niechęć do zwiększonej ilości aktywności.
Gdy organizm dostaje za mało energii, a nie ma zwiększonego wydatku przez aktywność to:
- obniża tempo spalania
- zmniejsza produkcję aktywnego hormonu T3
- oszczędza energię
- łatwiej odkłada tłuszcz
- Nazywa się adaptacją metaboliczną.
Typowy scenariusz:
- dieta 1200 kcal
- zmęczenie
- zimno
- brak efektów odchudzania
Organizm przechodzi w tryb „oszczędzania”. Przy pojawiających się często skłonnościach do słodkich przekąsek zaczynamy powoli tyć.
Leczenie lewotyroksyną (Euthyrox, Letrox) zwykle normalizuje metabolizm. Jednak u części osób z Hashimoto metabolizm może nadal być trochę wolniejszy niż wcześniej, szczególnie gdy:
- TSH jest w górnej granicy normy
- jest niski poziom ferrytyny
- jest niedobór witaminy D
- jest mało ruchu.
Część przyrostu masy to nie tłuszcz, tylko: zatrzymana woda, obrzęki, spowolniony metabolizm płynów. Dlatego można przytyć na wadze 2–5 kg bez zwiększenia tkanki tłuszczowej.
Dobra wiadomość. Metabolizm przy niedoczynności można poprawić.
Najbardziej działają:
- odpowiednia dawka hormonów
- dieta o niskim ładunku glikemicznym, np. DASH lub śródziemnomorska
- regularny, ale nie katorżniczy trening siłowy (najsilniejszy efekt)
- odpowiednia ilość białka dostarczana z każdym posiłkiem
- regularne 3-4 posiłki
- sen 8h
- wyrównanie niedoborów selenu, magnezu, witaminy D3, żelaza, interwencyjna probiotykoterapia
Przygotowała: Beata Lewonowska – Dietetyk kliniczny
