Łokieć tenisisty

Łokieć tenisisty, czyli entezopatia nadkłykcia bocznego kości ramiennej, to schorzenie przeciążeniowe dotyczące przyczepów ścięgnistych mięśni prostowników nadgarstka. Choć nazwa sugeruje związek ze sportem, w rzeczywistości znacznie częściej dotyka osób wykonujących pracę wymagającą powtarzalnych ruchów ręki i nadgarstka.

Przyczyny powstawania:

Główną przyczyną dolegliwości są przewlekłe przeciążenia, prowadzące do mikrourazów, a następnie zmian degeneracyjnych w obrębie ścięgien. Wbrew powszechnej opinii nie zawsze mamy do czynienia z klasycznym stanem zapalnym — częściej jest to tzw. tendinopatia, czyli proces zwyrodnieniowy tkanek.

Do grupy ryzyka należą m.in.:

• pracownicy biurowi i informatycy (długotrwała praca przy komputerze),
• mechanicy, szwaczki, muzycy,
• osoby wykonujące powtarzalne ruchy nadgarstka (prostowanie, zginanie, rotacje).

Ciekawostką jest fakt, że zawodowi sportowcy rzadziej zgłaszają tego typu dolegliwości niż osoby pracujące fizycznie lub biurowo.

Objawy

Najbardziej charakterystycznym objawem jest:

• ból po zewnętrznej stronie łokcia, w okolicy nadkłykcia bocznego kości ramiennej.

Dodatkowo mogą występować:

• promieniowanie bólu do przedramienia i nadgarstka,
• nasilenie bólu podczas chwytania, zaciskania dłoni czy podnoszenia przedmiotów (np. kubka lub czajnika),
• ból przy prostowaniu i zginaniu nadgarstka przeciw oporowi,
• tkliwość uciskowa w obrębie łokcia,
• osłabienie siły chwytu,
• uczucie sztywności i dyskomfortu nawet w spoczynku,
• ograniczenie sprawności kończyny w codziennych czynnościach.
  

Diagnostyka

Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na:

• dokładnym wywiadzie (charakter bólu, jego lokalizacja, czynniki nasilające),
• badaniu fizykalnym, podczas którego specjalista wykonuje testy funkcjonalne (np. test Cozena, Millsa czy Maudsleya).

Bardzo ważna jest diagnostyka różnicowa, ponieważ ból po bocznej stronie łokcia nie zawsze oznacza łokieć tenisisty. Podobne objawy mogą wynikać m.in. z:

• problemów w odcinku szyjnym lub piersiowym kręgosłupa,
• napięć i dysfunkcji mięśniowych,
• ucisku na struktury nerwowe.

W razie wątpliwości lekarz lub fizjoterapeuta może zalecić badania obrazowe (np. USG lub rezonans magnetyczny).
Leczenie

Leczenie łokcia tenisisty jest zazwyczaj zachowawcze i przebiega etapowo.

1. Zmniejszenie bólu i regeneracja

• ograniczenie lub modyfikacja aktywności wywołujących ból (nie całkowite unieruchomienie),
• czasowa redukcja obciążeń.

2.Fizjoterapia
Stanowi kluczowy element leczenia i obejmuje:

• terapię manualną w obrębie łokcia oraz sąsiednich struktur,
• ćwiczenia poprawiające zakres ruchu,
• ćwiczenia wzmacniające (szczególnie ekscentryczne i izometryczne),
• pracę nad prawidłową biomechaniką ruchu.

3.Fizykoterapia
W celu zmniejszenia bólu stosuje się m.in.:

• jonoforezę,
• fonoforezę,
• krioterapię,
• falę uderzeniową.

4.Nowoczesne metody wspomagające leczenie
W przypadkach przewlekłych lub opornych na standardową terapię coraz częściej stosuje się iniekcje z osocza bogatopłytkowego (PRP). Metoda ta polega na podaniu preparatu uzyskanego z krwi pacjenta, zawierającego wysokie stężenie płytek krwi i czynników wzrostu. Ich zadaniem jest stymulowanie procesów regeneracyjnych uszkodzonego ścięgna oraz przyspieszenie gojenia.

Choć terapia PRP nie jest leczeniem pierwszego wyboru, może stanowić cenne uzupełnienie fizjoterapii, szczególnie w długotrwałych przypadkach.

5. Zaopatrzenie ortopedyczne
Pomocniczo wykorzystuje się:

• opaski na łokieć,
• ortezy odciążające przyczepy mięśniowe.
  

Ergonomia i profilaktyka

W leczeniu i zapobieganiu nawrotom ogromne znaczenie ma zmiana codziennych nawyków:

• odpowiednie ustawienie stanowiska pracy (klawiatura, mysz, wysokość biurka),
• regularne przerwy podczas pracy,
• unikanie długotrwałych przeciążeń,
• stopniowy powrót do aktywności.
  

Podsumowanie
Łokieć tenisisty to częsta dolegliwość przeciążeniowa, która nieleczona może prowadzić do przewlekłego bólu i znacznego ograniczenia funkcji ręki. Kluczowe znaczenie ma wczesna diagnoza, odpowiednio dobrana fizjoterapia oraz świadome zarządzanie obciążeniem.

W większości przypadków właściwe postępowanie – uzupełnione w razie potrzeby o nowoczesne metody, takie jak osocze bogatopłytkowe – pozwala na skuteczny powrót do pełnej sprawności bez konieczności leczenia operacyjnego.

Przygotowała Karolina Popiel – fizjoterapeutka